ระบบเทคโนโลยี x10 กับบ้านอัจฉริยะ

ระบบเทคโนโลยี x10 กับบ้านอัจฉริยะ



flickr:5733462974




ระบบบ้านอัจฉริยะสามารถอธิบายให้เห็นภาพได้แบบง่ายๆ ว่าเป็นบ้านในฝันที่จะตอบสนองเจ้าของบ้านทุกอย่างตั้งแต่เริ่มก้าวเข้ามาในบ้านด้วยไลฟ์สไตล์ที่ชื่นชอบของคนๆ นั้น ไม่ว่าจะเป็นอุณหภูมิของเครื่องปรับอากาศ, ความสว่างของไฟ, การเปิด-ปิดเครื่องเล่นเอนเตอร์เทนต่างๆ โดยมีการควบคุมด้วยการกดปุ่มเพียงปุ่มเดียวเท่านั้น

นอกจากนี้ยังโดดเด่นด้วยระบบรักษาความปลอดภัยที่จะส่งเสียงร้องเตือนทุกครั้งที่มีคนแปลกหน้าบุกรุก รวมทั้งเปิดไฟสว่างเพื่อเป็นสัญญาณเตือน โดยเจ้าของบ้านสามารถตรวจสอบจุดที่ถูกบุกรุกผ่านทางแผงควบคุมได้อย่างง่ายดาย ช่วยให้ความปลอดภัยแก่ชีวิตภายในบ้านได้มากขึ้น

สำหรับการควบคุมระบบอัจฉริยะภายในบ้านนั้นทำได้หลายวิธีด้วยกัน ถ้าอยู่บ้านสามารถควบคุมระบบรักษาความปลอดภัยผ่านทางแผงควบคุม ระบบเครื่องใช้ไฟฟ้าผ่านทางรีโมทคอนโทรล ซึ่งรวบรวมทุกอย่างเอาไว้ในอันเดียว แต่หากอยู่นอกบ้าน อินเตอร์เน็ทกับโทรศัพท์คือช่องทางในการควบคุมระบบให้กับบ้าน

ลองหลับตานึกภาพดูสิว่าหากเป็นเช่นนี้ ชีวิตจะสะดวกสบายแค่ไหน… ตกเย็นระหว่างขับรถกลับบ้าน หยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมาเพื่อโทรเข้าบ้านสั่งให้ FH-T5010E X10 Telephone/Voice Responder สั่งงานผ่านระบบ X10 ให้ FH-R3010E X10 Air-Conditioner Controller เปิดเครื่องปรับอากาศ เพื่อจะได้เย็นทันทีที่มาถึงบ้าน

ขณะกำลังเดินมาหน้าบ้าน ไฟส่องทางก็สว่างขึ้นเองด้วย Sensor outdoor เป็นการต้อนรับกลับบ้าน จากนั้น FH-R6000E X10 Audio Controllers ก็เปิดเสียงเพลงสุดโปรดเบาๆ เป็นการต้อนรับ พอเมื่อเปิดประตูเข้าไป อากาศเย็น ๆ ก็แผ่ซ่านปะทะใบหน้าตามที่ต้องการ

พอกดสวิตซ์ FH-R2204E Double-Buttons Incandescent Wall Lamp Switch ที่ข้างประตูทางเข้า ไฟในส่วนต่างๆ จะค่อยๆ สว่างขึ้นมาให้บรรยากาศผ่อนคลาย พอฟ้ามืดลงผ้าม่านก็ค่อยๆ ปิดลงตามเวลาที่ตั้งไว้ ช่วงมื้อเย็นพอกดสวิตซ์ที่ห้องอาหารแสงไฟถูกปรับเป็นบรรยากาศในการรับประทานอาหารทันที หรือจะชมทีวีก็เพียงกดรีโมทเท่านั้น

flickr:5732917557


ระบบบ้านอัจฉริยะแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

1. ระบบรีโมทคอนโทรล ส่วนใหญ่ใช้แสงอินฟาเรด และมักจะควบคุมแบบหนึ่งต่อหนึ่ง หรือคู่ใครคู่มัน ไม่มีศักยภาพเชิงเครือข่าย เหมาะสำหรับห้องเล็กๆ หรือครอบครัวเล็กๆ
2. ระบบชุมสายหรือเซ็นเตอร์ มีประสิทธิภาพมากกว่าและควบคุมได้แน่นอนกว่า แต่ต้องเดินสายไฟ มีสายไฟ 2 ทาง เส้นหนึ่งจ่ายไฟ อีกเส้นหนึ่งควบคุมระบบ การติดตั้งค่อนข้างยุ่งยากค่าใช้จ่ายสูง เหมาะสำหรับสิ่งก่อสร้างใหญ่ๆ ไม่เหมาะกับบ้านพักอาศัยทั่วไป
3. ระบบคลื่นพาหะ หรือแคริเออร์ ระบบนี้อาศัยสายไฟที่มีอยู่ในบ้านเป็นเครือข่าย เป็นระบบที่มีศักยภาพสูงค่าใช้จ่ายต่ำ เหมาะสำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านส่วนใหญ่ใช้ไฟ 220 วัตต์ เมื่อมีแหล่งไฟฟ้าก็มีสัญญาณไฟ จึงติดตั้งระบบควบคุมแบบเครือข่ายได้ นี่เป็นระบบง่ายๆ สามารถติดตั้งเองได้

ระบบคลื่นพาหะเป็นอย่างไร

เมื่อสายไฟส่งกระแสไฟฟ้าไปยังห้องต่างๆ มันก็จะเชื่อมโยงหลอดไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านเข้าเป็นเครือข่ายเดียวกัน เทคโนโลยีคลื่นพาหะก็คือ การนำเอาสัญญาณควบคุมแรงดันต่ำส่งไปตามจุดต่างๆ ในสายไฟ เพื่อทำให้พลังไฟฟ้าเกิดประโยชน์สูงสุด จุดเด่นของระบบนี้คือ ไม่ต้องเดินสายไฟใหม่ จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับบ้านที่เข้าอยู่อาศัยแล้ว แค่เปลี่ยนสวิตซ์ตัวใหม่แทนตัวเก่า หรือเสียบปลั๊กเพิ่มเข้าไปอีกตัวหนึ่งทุกอย่างก็ใช้ได้แล้ว ดังนั้น เมื่อคำนึงถึงการใช้งาน ความเหมาะสม ความประหยัด ความสะดวกรวดเร็วในการติดตั้ง ก็จะเห็นได้ว่าระบบนี้มีศักยภาพสูงมาก อีกทั้งยังช่วยประหยัดพลังงาน เป็นระบบที่คุ้มค่าที่สุด นับเป็นการเปิดศักราชใหม่แก่ผู้ใช้ระบบบ้านอัจฉริยะเลยทีเดียว

ระบบปฏิบัติการ X10

เมื่อใช้เครือข่ายสื่อสารก็ต้องมีโปรแกรมสื่อสาร เหมือนกับการติดตั้งระบบอินเตอร์เน็ทที่ต้องติดตั้งโปรแกรม TCP/IP ระบบคลื่นพาหะนั้นมีหลายแบบ แบบที่พวกเราใช้อยู่นี้เป็นแบบดั้งเดิมที่เรียกกันว่า โปรแกรม X10 ซึ่งเป็นโปรแกรมที่ใช้กันทั่วโลก เป็นมาตรฐานการสื่อสารของอุปกรณ์ไฟฟ้า อุปกรณ์ส่องสว่าง ระบบรักษาความปลอดภัย อุปกรณ์เพื่อความสะดวกสะบาย รวมถึงอุปกรณ์เพื่อความบันเทิง TV,Sterio ของระบบบ้านอัจฉริยะ โดยผ่านทางสายไฟฟ้า 220Vac/50Hz ที่มีอยู่ภายในบ้านของท่านอยู่แล้ว มันจะแปลงคลื่นพาหะ 120 กิโลเฮิตซ์ เป็น 60 กิโลเฮิตซ์ และส่งสัญญาณ X10 (รหัสที่อยู่กับรหัสปฏิบัติการ) ในรูปของคลื่นออกจากตัวส่งไปยังเครือข่าย จากนั้นตัวรับในเครือข่ายก็จะได้รับสัญญาณ X10 และเริ่มปฏิบัติการ ดังนั้น ตัวรับแต่ละตัวจึงต้องตั้งรหัสไว้ล่วงหน้าเพื่อรับคำสั่ง ดังนั้นไม่ว่าบ้านของท่านจะเป็นบ้านสร้างใหม่ หรือบ้านที่อยู่อาศัยมานานแล้ว ก็สามารถทำให้เป็นบ้านอัจฉริยะได้โดยไม่ต้องเดินสายไฟเพิ่มเติมแต่อย่างไร ระบบการสื่อสารจะทำให้ท่านควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าภายในบ้านของท่านได้อย่างสมบูรณ์แบบ และมีอุปกรณ์ให้เลือกหลากหลายรูปแบบตามที่ท่านต้องการ

บริษัทใหญ่ๆ เช่น IBM, Stanly, Leviton, Honeywell ฯลฯ ต่างผลิตผลิตภัณฑ์ที่ใช้โปรแกรม X10 ด้วยกันทั้งนั้น โปรแกรม X10 จึงเป็นโปรแกรมหลักในระบบบ้านอัจฉริยะ ปัจจุบัน บริษัทX10 คือบริษัทที่ใหญ่ที่สุดในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับบ้านอัจฉริยะ เฉพาะในประเทศสหรัฐอเมริกาขายไปแล้วกว่าหนึ่งร้อยล้านชุด ประมาณการว่ามีผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ X10 กว่าสี่ล้านครัวเรือน หลายปีมานี้ X10 ในทวีปยุโรปก็พัฒนาได้ค่อนข้างรวดเร็วและแพร่หลายมาก และเทคโนโลยีนี้เริ่มเข้าสู่ทวีปเอเชียอีกด้วย

บ้านอัจฉริยะ X10 เป็นดาวเด่นได้เพราะ

1. เป็นเทคโนโลยีที่สมบูรณ์แบบ ใช้ในสหรัฐอเมริกามา 25 ปีแล้ว
2. สามารถติดตั้งได้โดยไม่ต้องเดินสายไฟ จึงประหยัดค่าใช้จ่าย และไม่เสียเวลา
3. ประหยัด ราคาถูก ครอบครัวระดับกลางก็ใช้ได้
4. ผลิตภัณฑ์ที่ใช้โปรแกรม X10 มีมากมายหลายชนิด ซึ่งล้วนแล้วแต่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบป้องกันความปลอดภัยควบคุมด้วยรีโมท คอมพิวเตอร์ และยังรวมไปถึงโทรศัพท์
5. วิธีใช้ง่าย การควบคุมอิสระคล่องตัว
6. ระบบนี้ไม่มีเซ็นเตอร์คอนโทรล โครงสร้างของระบบเหมือนต่อตัวต่อไม้ ขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้ และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีอยู่
7. อัพเกรดได้เรื่อยๆ
8. ระบบปฏิบัติการ X10 ไม่ขัด และไม่ส่งผลกระทบกับระบบอื่นๆ ในการก่อสร้าง

ประเภทของอุปกรณ์ X10 สามารถแบ่งได้ดังนี้

1 โมดูลรับสัญญาณ เช่น switches ไฟฟ้าส่องสว่าง
2 โมดูลรับ-ส่งสัญญาณ ซึ่งสามารถเป็นทั้งตัวรับ และตัวส่งในเวลาเดียวกัน เช่น อุปกรณ์ตรวจจับความเคลื่อนไหว ของระบบรักษาความปลอดภัย รับสัญญาณเมื่อมีการเคลื่อนไหว และส่งสัญญาณไปยังอุปกรณ์ส่องสว่างให้เปิดไฟส่องสว่าง หรือเปิดสัญญาณส่งเสียงในระดับความดังที่กำหนด
3 โมดูลเครือข่าย ทำหน้าที่ในการป้องการแทรกของรหัสของระบบเพื่อนบ้าน เพื่อป้องกันการสับสนในการควบคุม รวมถึงการควบคุมสัญญาณภายในบ้านให้มีความเสถียรภาพสูงสุด
4 โมดูลส่งสัญญาณ คือการส่งผ่านรหัสควบคุบไปยังอุปกรณ์ที่กำหนด มีทั้งระบบควบคุมไร้สายผ่านทาง RF (radio FreQuency) IR (infrared), โทรศัพท์ควบคุม, คอมพิวเตอร์ควบคุม

X10 ทำงานอย่างไร


flickr:5732917445



โดยพื้นฐานแล้วระบบ X10 เดินทางด้วยรหัสสัญญาณผ่านทางสายไฟฟ้าภายในบ้าน โดยที่เพียงแค่นำอุปกรณ์ที่ใช้กับ X10 ต่อเข้ากับปลั๊กไฟฟ้าภายในบ้าน กระแสไฟฟ้าจะนำสัญญาณคำสั่งไปยังอุปกรณ์ที่จะควบคุม โดยอุปกรณ์ที่จะควบคุมจะมีการกำหนดรหัสสัญญาณได้ถึง 256 ช่องรหัส ซึ่งประกอบด้วย code A – P จับคู่กับตัวเลข 1 – 16 เช่น A1 A2 A16 B1 B2…..P15 P16 รวมทั้งสิ้น 256 Code (16X16) ดั้งนั้นจะควบคุมอุปกรณ์ภายในบ้านได้ถึง 256 อุปกรณ์ แยกอย่างอิสระต่อกัน เพียงแค่กำหนดว่าจะควบคุมอะไร ก็กำหนดอุปกรณ์นั้นให้ตรงกับ Code ที่ต้องการ

วิเคราะห์

ระบบปฏิบัติการ X10 เป็นเทคโนโลยีที่สมบูรณ์แบบ อีกทั้งยังติดตั้งง่าย สามารถติดตั้งในบ้านที่สร้างมาแล้วโดยไม่ต้องทำการรื้อระบบใหม่ ช่วยให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการติดตั้งเพิ่ม อีกทั้งยังมีอุปกรณ์ให้เลือกใช้หลากหลาย ทั้งระบบรักษาความปลอดภัย ระบบส่องสว่าง ระบบความบันเทิงภายในบ้าน และอื่นๆ อีกมากมาย โดยมีบริษัทที่ผลิตสินค้าเพื่อรองรับโปรแกรม X10 หลายบริษัท ทำให้สินค้าหาง่ายและมีราคาไม่แพง ซึ่งครอบครัวที่มีฐานะปานกลางสามารถซื้อหาได้ ส่งผลให้สามารถเข้าถึงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างง่ายดาย
สำหรับเมืองไทย ยังไม่เป็นที่นิยมนัก เนื่องจากยังมีบริษัทที่ติดตั้งระบบนี้ไม่มากนัก ถึงแม้แต่ละบริษัทจะพยายามปรับแผนการตลาดโดยแสดงให้เห็นว่าราคาไม่แพงอย่างที่คิด เพียงไม่กี่พันบาทก็สามารถใช้เทคโนโลยีนี้ได้ ขึ้นอยู่กับปริมาณการเลือกใช้งาน แต่ในความเป็นจริงราคาที่ยังไม่มีความชัดเจน และสินค้าที่มีขายอยู่ในประเทศที่สามารถใช้กับระบบนี้ได้ยังไม่มีความหลากหลาย รวมถึงความปลอดภัยในการใช้งาน ซึ่งผู้บริโภคกังวลว่าอาจมีการเข้ามาทำลายระบบ ส่งผลให้เกิดความเสียหายได้ ทำให้เทคโนโลยีนี้ยังไม่เป็นที่นิยมในประเทศไทยมากนัก

ข้อมูลอ้างอิง

รายการ Nine in Trend ช่อง Modern Nine ออกอากาศวันพุธที่ 11 พ.ค. 54
http://www.smartihome.com/atech/product/x10/what_x10.htm
http://athomeautomation.igetweb.com/?mo=3&art=554837